Sukcesy naszych naukowców - Wydział Chemii

Skip banner

Nasze sukcesy


prof. dr hab. Kinga Góra-Marekprof. dr hab. Kinga Góra-Marek

Zespół badawczy kierowany przez prof. Kingę Górę-Marek prowadzi badania nad katalitycznym przetwarzaniem odpadów plastikowych w paliwa i cenne związki chemiczne. Kluczową rolę w tych pracach odgrywają katalizatory zeolitowe, które umożliwiają kontrolowany rozkład długich łańcuchów węglowodorów obecnych w tworzywach sztucznych i kierowanie reakcji w stronę pożądanych produktów. Istotnym elementem badań zespołu jest autorski mikroreaktor operando, który pozwala obserwować katalizator w rzeczywistych warunkach reakcji – w wysokiej temperaturze i w bezpośrednim kontakcie z reagentami. Badania operando umożliwiają śledzenie zmian zachodzących w katalizatorze w trakcie jego pracy, a także pozwalają zrozumieć mechanizmy jego dezaktywacji i regeneracji. Dzięki temu możliwe jest projektowanie nowych materiałów katalitycznych i optymalizacja procesów, które mogą przekształcać odpady plastikowe w wartościowe surowce dla przemysłu chemicznego i paliwowego.


Przejdź do filmu


dr hab. Joanna Lewandowska-Łańcucka, prof. UJ dr hab. Joanna Lewandowska-Łańcucka, prof. UJ

Zespół naszych naukowców, pod kierunkiem dr hab. Joanny Lewandowskiej-Łańcuckiej, prof. UJ, opracował wynalazek w postaci hydrożelowego materiału dedykowanego do odbudowy ubytków kości zdegradowanej na skutek osteoporozy. Starzejące się społeczeństwo, a także styl życia większości z nas w tym złe nawyki żywieniowe, brak ruchu, siedzący tryb pracy prowadzą do wielu schorzeń i urazów układu kostnego. Stąd też m.in. wynika zwiększające się zapotrzebowanie na biomateriały, które byłyby w stanie zapewnić aktywne uzupełnienia powstałych ubytków kostnych. Prowadzone w grupie Pani Profesor badania są odpowiedzią na to wyzwanie. Zaprojektowany materiał można w sposób precyzyjny (poprzez wstrzyknięcie) wprowadzić do miejsca stanowiącego ubytek, gdzie utworzy rusztowanie umożliwiające proces regeneracji i będzie jednocześnie pełnił funkcję źródła do kontrolowanego dostarczania leku (alendronianu) odgrywającego kluczową rolę w terapii osteoporozy. Rozwiązanie to zapewnia nieinwazyjną lokalizację bioaktywnego rusztowania wykazującego jednocześnie właściwości terapeutyczne w miejscu implantacji, tym samym istotnie ograniczając niekorzystne skutki uboczne związane z doustnym/dożylnym podawaniem leku. Otrzymane wstrzykiwalne żele mogą być potencjalnie wykorzystane do odbudowy ubytków kostnych, w szczególności tych o niewielkich rozmiarach, trudnych, a często niemożliwych do rekonstrukcji inwazyjnymi metodami klasycznymi.Opracowany wynalazek został objęty polskim i europejskim patentem, zaprezentowany na licznych międzynarodowych i krajowych konferencjach. Warto podkreślić, iż badania, które umożliwiły opracowania i dalszy rozwój wynalazku były prowadzone na przestrzeni kilku lat i finansowane w ramach trzech projektów badawczych kierowanych przez prof. Lewandowską-Łańcucką. Badania mają charakter interdyscyplinarny i są wspierane przez specjalistów z innych dyscyplin naukowych (biotechnologów, ceramików, inżynierów mechaniki). W badaniach wzięli również udział Studenci Wydziału Chemii, którzy wykonywali swoje prace dyplomowe.

Ikona głosnika do odsłuchania rozmowy z dr Lewandowską-łancuckąPosłuchaj wywiadu radiowego z dr hab. Joanną Lewandowską-Łańcucką. Innowacyjny hydrożel – możliwy przełom w leczeniu osteoporozy.


Przejdź do filmu


dr hab. Katarzyna Majznerdr hab. Katarzyna Majzner

Dr hab. Katarzyna Majzner prowadzi badania nad procesami biochemicznymi i metabolicznymi zachodzącymi w komórkach, ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów krwi oraz odpowiedzi komórek na stymulację farmakologiczną. Głównym obszarem jej zainteresowań jest spektrofenotypowanie, rozwijane jako nowoczesne narzędzie analizy pojedynczych komórek i identyfikacji zmian związanych z odpowiedzią na terapię oraz mechanizmy lekooporności.

Jej prace obejmują bezznacznikową, spektroskopową identyfikację typów komórek oraz poszukiwanie markerów odpowiedzi na leczenie. Rozwija również nowoczesne narzędzia oparte na uczeniu maszynowym, które wspierają diagnostykę i medycynę spersonalizowaną.

Realizowane badania łączą chemię, biologię, farmakologię oraz zastosowania biomedyczne, wpisując się w rozwój rozwiązań o wysokim potencjale poznawczym i translacyjnym. Badania realizowane w ramach projektów prowadzonych przez dr hab. Katarzynę Majzner mają charakter interdyscyplinarny i są wspierane ścisłą współpracą ze specjalistami z innych dyscyplin, w tym biologii, hematologii i farmakologii. W ich realizację zaangażowani są również studenci Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, przygotowujący prace dyplomowe.

W 2025 roku dr hab. Katarzyna Majzner została stypendystką prestiżowego programu L’Oréal-UNESCO „Dla Kobiet i Nauki”. To ważne wyróżnienie przyczyniło się do zwiększenia widoczności badań biomedycznych o potencjale translacyjnym prowadzonych na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz podkreśliło rolę kobiet we współczesnej nauce.


Przejdź do filmu


prof. dr hab. Joanna Profic-Paczkowska prof. dr hab. Joanna Profic-Paczkowska

Czy wiesz, że metan wywołuje 40 razy większy efekt cieplarniany niż dwutlenek węgla? Metan wydobywa się m.in. z kopalń węgla, rafinerii, składowisk odpadów i rolnictwa. W kopalniach towarzyszy wydobywanemu węglowi i musi być usuwany przez szyby wentylacyjne, by chronić górników przed wybuchem. Trafia wtedy do atmosfery jako „super-emiter” gazów cieplarnianych. Tak dzieje się w polskich kopalniach, które są w większości metanowe. Jak zatem pozbyć się metanu? Najlepiej go dopalać katalitycznie na dole kopalni w specjalnie skonstruowanych samonapędzających się reaktorach, które wyłapują niewielkie jego stężenia w powietrzu wentylacyjnym. Jedynym na świecie takim rozwiązaniem jest instalacja typu VAMPiRE skonstruowana przez polską firmę CTiPT i naukowców z Wydziału Chemii UJ.


Przejdź do filmu


dr hab. Kamil Kamiński, prof. UJdr hab. Kamil Kamiński, prof. UJ

Dr. Kamil Kamiński prowadzi badania mające na celu syntezę nowych niebiałkowych makromolekuł o selektywnej i pożądanej aktywności biologicznej. Otrzymane w ramach tych badań układy, w szczególności polikationy, mogą stanowić składnik aktywny preparatów biobójczych, które mogłyby posłużyć do zwalczania chorób zakaźnych. Otrzymane w ramach badań realizowanych na Wydziale Chemii UJ przez doktora Kamińskiego preparaty wykazują szczególnie dużą skuteczność w zwalczaniu chorób grzybiczych (u ludzi i zwierząt) oraz grzybowych (w uprawach roślin). W przypadku zastosowań przeciwgrzybowych w sezonie upraw 2025 wykazano skuteczność oprysków bazujących na tego typu związkach – beta-glukanach kationowych – w uprawach jęczmienia i pszenżyta. Dotyczyło to ograniczenia infekcji upraw rdzą oraz mączniakiem prawdziwym, co skutkowało wzrostem otrzymanych plonów. Nowe preparaty o tego typu właściwościach, w szczególności bazujące na naturalnych surowcach, tak jak ten opisywany, budzą duże zainteresowanie przemysłu rolnego ze względu na ograniczenia, jakie wchodzą w życie w przypadku stosowanych dzisiaj syntetycznych alternatyw. Badania nad stosowanymi od dekad pestycydami pokazują, że są one szkodliwe dla środowiska i dla ludzi, stąd konieczność pracy nad nowymi rozwiązaniami w tej dziedzinie.


Przejdź do filmu


prof. dr hab. Wojciech Macyk prof. dr hab. Wojciech Macyk

Zespół prof. dr. hab. Wojciecha Macyka wykorzystał zjawisko fotokatalizy do opracowania nowoczesnych filtrów powietrza, które mogą skutecznie chronić hodowle drobiu przed groźnymi patogenami, takimi jak salmonella czy wirusy ptasiej grypy. Kluczowym elementem tej technologii są fotokatalizatory, które pod wpływem światła – w przypadku tych filtrów emitowanego przez zamontowane w nich diody LED – przekształcają wszechobecne w powietrzu cząsteczki tlenu i wody w reaktywne formy tlenu. Jedną z nich są rodniki hydroksylowe, które wykazują silne właściwości utleniające, co pozwala na unieszkodliwienie mikroorganizmów, w tym bakterii i wirusów. Dzięki zastosowaniu tej technologii w filtrach powietrza możliwe jest znaczące ograniczenie liczby patogenów obecnych w środowisku, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka ich przedostania się do organizmów zwierząt i dalszego namnażania. Dodatkowym atutem tej metody jest montowanie fotokatalizatorów w systemach filtracyjnych. Filtry powietrza stanowią bowiem miejsca, w których mikroorganizmy często się osadzają i namnażają, a następnie mogą być ponownie rozpylane wraz z cyrkulującym powietrzem. Jest to znany problem, szczególnie w systemach klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, gdzie niekontrolowane rozprzestrzenianie się patogenów może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dzięki zastosowaniu fotokatalizatorów ten efekt jest znacznie ograniczony, co czyni opracowaną technologię szczególnie przydatną w obiektach hodowlanych, gdzie zdrowie i dobrostan zwierząt są kluczowe dla wydajności hodowli.


Przejdź do filmu


prof. dr hab. Szczepan Zapotoczny prof. dr hab. Szczepan Zapotoczny

Prof. dr hab. Szczepan Zapotoczny wraz ze swoją grupą badawczą zaprojektował i zsyntezował nanokapsuły polimerowe, które wykorzystuje się do zamykania w ich wnętrzu leków i dostarczania do organizmu w celu poprawy ich przyswajalności. Te mikroskopijne krople olejowe otoczone specjalnie modyfikowanym naturalnym polisacharydem (czyli otrzymane przez nas mikroskopijne kapsułki o wielkości rzędu 10-8 m) tworzą w wodzie emulsję podobną do mleka. Podane w nanokapsułach witaminy i leki rozpuszczalne w tłuszczach są chronione w przewodzie pokarmowych a potem wchłaniane i znacznie efektywniej przyswajane w organizmie niż podane w formie zwykłych tabletek. Ten wynalazek rozwijają w firmie produkcyjnej nasi studenci i absolwenci, a pierwszy produkt możesz już spotkać w aptekach!


Przejdź do filmu